Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — 4. Kısım — Mali ve Eko­no­mik Hüküm­ler — İkinci Bölüm — Eko­no­mik Hükümler

İKİNCİ BÖLÜM
Eko­no­mik Hükümler

I. Plan­lama; Eko­no­mik ve Sos­yal Kon­sey (1)
Madde 166 – Eko­no­mik, sos­yal ve kül­tü­rel kal­kın­mayı, özel­likle sana­yiin ve tarı­mın yurt düze­yinde den­geli ve uyumlu biçimde hızla geliş­me­sini, ülke kay­nak­la­rı­nın döküm ve değer­len­di­ril­me­sini yapa­rak verimli şekilde kul­la­nıl­ma­sını plan­la­mak, bu amaçla gerekli teş­ki­latı kur­mak Dev­le­tin göre­vi­dir.
Planda milli tasar­rufu ve üretimi artı­rıcı, fiyat­larda istik­rar ve dış ödeme­lerde den­geyi sağ­la­yıcı, yatı­rım ve istih­damı geliş­ti­rici ted­bir­ler öngö­rü­lür; yatı­rım­larda top­lum yarar­ları ve gerek­leri göze­ti­lir; kay­nak­la­rın verimli şekilde kul­la­nıl­ması hedef alı­nır. Kal­kınma giri­şim­leri, bu plana göre ger­çek­leş­ti­ri­lir.
Kal­kınma plan­la­rı­nın hazır­lan­ma­sına, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­since onay­lan­ma­sına, uygu­lan­ma­sına, değiş­ti­ril­me­sine ve bütün­lü­ğünü boza­cak deği­şik­lik­le­rin önlen­me­sine iliş­kin usul ve esas­lar kanunla düzen­le­nir.
(Ek fıkra: 7/5/2010–5982/23 md.) Eko­no­mik ve sos­yal poli­ti­ka­la­rın oluş­tu­rul­ma­sında hükü­mete isti­şarî nite­likte görüş bil­dir­mek ama­cıyla Eko­no­mik ve Sos­yal Kon­sey kuru­lur. Eko­no­mik ve Sos­yal Kon­se­yin kuru­luş ve işle­yişi kanunla düzenlenir.

II. Piya­sa­la­rın dene­timi ve dış tica­re­tin düzen­len­mesi
Madde 167 – Dev­let, para, kredi, ser­maye, mal ve hiz­met piya­sa­la­rı­nın sağ­lıklı ve düzenli işle­me­le­rini sağ­la­yıcı ve geliş­ti­rici ted­bir­leri alır; piya­sa­larda fiili veya anlaşma sonucu doğa­cak tekel­leşme ve kar­tel­leş­meyi önler.
Dış tica­re­tin ülke eko­no­mi­si­nin yara­rına olmak üzere düzen­len­mesi ama­cıyla itha­lat, ihra­cat ve diğer dış tica­ret işlem­leri üzerine vergi ve ben­zeri yüküm­lü­lük­ler dışında ek mali yüküm­lü­lük­ler koy­maya ve bun­ları kal­dır­maya kanunla Bakan­lar Kuru­luna yetki verilebilir.

III. Tabii ser­vet­le­rin ve kay­nak­la­rın aran­ması ve işle­til­mesi
Madde 168 – Tabii ser­vet­ler ve kay­nak­lar Dev­le­tin hüküm ve tasar­rufu altın­da­dır. Bun­la­rın aran­ması ve işle­til­mesi hakkı Dev­lete ait­tir. Dev­let bu hak­kını belli bir süre için, ger­çek ve tüzel­ki­şi­lere dev­re­de­bi­lir. Hangi tabii ser­vet ve kay­na­ğın arama ve işlet­me­si­nin, Dev­le­tin ger­çek ve tüzel­ki­şi­lerle ortak ola­rak veya doğ­ru­dan ger­çek ve tüzel­ki­şi­ler eliyle yapıl­ması, kanu­nun açık iznine bağ­lı­dır. Bu durumda ger­çek ve tüzel­ki­şi­le­rin uyması gere­ken şart­lar ve Dev­letçe yapı­la­cak göze­tim, dene­tim usul ve esas­ları ve müey­yi­de­ler kanunda gösterilir.

IV. Orman­lar ve orman köy­lüsü
A. Orman­la­rın korun­ması ve geliş­ti­ril­mesi
Madde 169 – Dev­let, orman­la­rın korun­ması ve saha­la­rı­nın geniş­le­til­mesi için gerekli kanun­ları koyar ve ted­bir­leri alır. Yanan orman­la­rın yerinde yeni orman yetiş­ti­ri­lir, bu yer­lerde başka çeşit tarım ve hay­van­cı­lık yapı­la­maz. Bütün orman­la­rın göze­timi Dev­lete ait­tir.
Dev­let orman­la­rı­nın mül­ki­yeti dev­ro­lu­na­maz. Dev­let orman­ları kanuna göre, Dev­letçe yöne­ti­lir ve işle­ti­lir. Bu orman­lar zama­na­şımı ile mülk edi­ni­le­mez ve kamu yararı dışında irti­fak hak­kına konu ola­maz.
Orman­lara zarar vere­bi­lecek hiç­bir faali­yet ve eyleme müsa­ade edi­le­mez. Orman­la­rın tah­rip edil­me­sine yol açan siyasi pro­pa­ganda yapı­la­maz; mün­ha­sı­ran orman suç­ları için genel ve özel af çıkarı­la­maz. Orman­ları yak­mak, ormanı yok etmek veya daralt­mak ama­cıyla işle­nen suç­lar genel ve özel af kap­sa­mına alı­na­maz.
Orman ola­rak muha­fa­za­sında bilim ve fen bakı­mın­dan hiç­bir yarar görül­me­yen, aksine tarım alan­la­rına dönüş­tü­rül­me­sinde kesin yarar olduğu tes­pit edi­len yer­ler ile 31/12/1981 tari­hin­den önce bilim ve fen bakı­mın­dan orman nite­li­ğini tam ola­rak kay­bet­miş olan tarla, bağ, mey­ve­lik, zey­tin­lik gibi çeşitli tarım alan­la­rında veya hay­van­cı­lıkta kul­la­nıl­ma­sında yarar olduğu tes­pit edi­len ara­zi­ler, şehir, kasaba ve köy yapı­la­rı­nın toplu ola­rak bulun­duğu yer­ler dışında,
orman sınır­la­rında daraltma yapılamaz.

B. Orman köy­lü­sü­nün korun­ması
Madde 170 — Orman­lar içinde veya biti­şi­ğin­deki köy­ler hal­kı­nın kal­kın­dı­rıl­ması, orman­la­rın ve bütün­lü­ğü­nün korun­ması bakım­la­rın­dan, orma­nın göze­til­mesi ve işle­til­me­sinde Dev­letle bu hal­kın işbir­li­ğini sağ­la­yıcı ted­bir­lerle, 31/12/1981 tari­hin­den önce bilim ve fen bakı­mın­dan orman nite­li­ğini tama­men kay­bet­miş yer­le­rin değer­len­di­ril­mesi; bilim ve fen bakı­mın­dan orman ola­rak muha­fa­za­sında yarar görül­me­yen yer­le­rin tes­piti ve orman sınır­ları dışına çıkar­tıl­ması;
orman için­deki köy­ler hal­kı­nın kıs­men veya tama­men bu yer­lere yer­leş­ti­ril­mesi için Dev­let eliyle anı­lan yer­le­rin ihya edi­le­rek bu hal­kın yarar­lan­ma­sına tah­sisi kanunla düzen­le­nir.
Dev­let, bu hal­kın işletme araç ve gereç­le­riyle diğer gir­di­le­ri­nin sağ­lan­ma­sını kolay­laş­tı­rıcı ted­bir­leri alır.
Orman için­den nak­le­di­len köy­ler hal­kına ait ara­zi­ler, Dev­let ormanı ola­rak der­hal ağaçlandırılır.

V. Koope­ra­tif­çi­li­ğin geliş­ti­ril­mesi
Madde 171 – Dev­let, milli eko­no­mi­nin yarar­la­rını dik­kate ala­rak, önce­likle üreti­min artı­rıl­ma­sını ve tüke­ti­ci­nin korun­ma­sını amaç­la­yan koope­ra­tif­çi­li­ğin geliş­me­sini sağ­la­ya­cak ted­bir­leri alır.
(Mülga son fıkra : 23/7/1995 — 4121/15 md.)

VI. Tüke­ti­ci­ler ile esnaf ve sanat­kar­la­rın korun­ması
A. Tüke­ti­ci­le­rin korun­ması
Madde 172 – Dev­let, tüke­ti­ci­leri koru­yucu ve aydın­la­tıcı ted­bir­ler alır, tüke­ti­ci­le­rin ken­di­le­rini koru­yucu giri­şim­le­rini teş­vik eder.

B. Esnaf ve sanat­kar­la­rın korun­ması
Madde 173 – Dev­let, esnaf ve sanat­karı koru­yucu ve des­tek­le­yici ted­bir­leri alır.

–––––––––––––––
(1) Bu mad­de­nin kenar baş­lığı “I. Plan­lama” iken, 7/5/2010 tarihli ve 5982 sayılı Kanu­nun 23 üncü mad­de­siyle metne işlen­diği şekilde
değiştirilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — 4. Kısım — Mali ve Eko­no­mik Hüküm­ler — Birinci Bölüm — Mali Hükümler

DÖRDÜNCÜ KISIM
Mali ve Eko­no­mik Hükümler

BİRİNCİ BÖLÜM
Mali Hükümler

I. Bütçe
A. Büt­çe­nin hazır­lan­ması ve uygu­lan­ması
Madde 161 – Dev­le­tin ve kamu ikti­sadi teşeb­büs­leri dışın­daki kamu tüzel kişi­le­ri­nin har­ca­ma­ları, yıl­lık büt­çe­lerle yapı­lır.
(Deği­şik ikinci fıkra: 29/10/2005–5428/3 md.) Malî yıl baş­lan­gıcı ile mer­kezi yöne­tim büt­çe­si­nin hazır­lan­ması, uygu­lan­ması ve kont­rolü kanunla düzen­le­nir.
Kanun, kal­kınma plan­ları ile ilgili yatı­rım­lar veya bir yıl­dan fazla sürecek iş ve hiz­met­ler için özel süre ve usul­ler koya­bi­lir.
Bütçe kanu­nuna, bütçe ile ilgili hüküm­ler dışında hiç­bir hüküm konulamaz.

B. Büt­çe­nin görü­şül­mesi
Madde 162 – Bakan­lar Kurulu, mer­kezî yöne­tim bütçe tasa­rısı ile milli bütçe tah­min­le­rini gös­te­ren raporu, mali yıl başın­dan en az yet­miş­beş gün önce, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine sunar. (1)
Bütçe tasa­rı­ları ve rapor, kırk üyeden kurulu Bütçe Komis­yo­nunda ince­le­nir. Bu komis­yo­nun kuru­lu­şunda, ikti­dar gru­buna veya grup­la­rına en az yir­mi­beş üye veril­mek şartı ile, siyasi parti grup­la­rı­nın ve bağım­sız­la­rın oran­la­rına göre tem­sili gözö­nünde tutu­lur.
Bütçe Komis­yo­nu­nun elli­beş gün içinde kabul ede­ceği metin, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sinde görü­şü­lür ve mali yıl başına kadar karara bağ­la­nır.
(Deği­şik dör­düncü fıkra: 29/10/2005–5428/4 md.) Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi üyeleri, Genel Kurulda, kamu idare büt­çe­leri hak­kında düşün­ce­le­rini, her büt­çe­nin tümü üzerin­deki görüş­me­ler sıra­sında açık­lar­lar; bölüm­ler ve deği­şik­lik öner­ge­leri, üzerinde ayrıca görüşme yapıl­mak­sı­zın oku­nur ve oyla­nır.
Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi üyeleri, bütçe kanunu tasa­rı­la­rı­nın Genel Kurulda görü­şül­mesi sıra­sında, gider artı­rıcı veya gelir­leri azal­tıcı öneri­lerde bulunamazlar.

C. Büt­çe­lerde deği­şik­lik yapı­la­bilme esas­ları
Madde 163 – Mer­kezî yöne­tim büt­çe­siyle veri­len ödenek, har­ca­na­bi­lecek mik­ta­rın sını­rını gös­te­rir. Har­ca­na­bi­lecek mik­tar sını­rı­nın Bakan­lar Kurulu kara­rıyla aşı­la­bi­le­ce­ğine dair büt­çe­lere hüküm konu­la­maz. Bakan­lar Kuru­luna kanun hük­münde karar­name ile büt­çede deği­şik­lik yap­mak yet­kisi veri­le­mez. Cari yıl büt­çe­sin­deki ödenek artı­şını öngö­ren deği­şik­lik tasa­rı­la­rında ve cari ve ile­riki yıl büt­çe­le­rine mali yük geti­recek nite­lik­teki kanun tasarı ve tek­lif­le­rinde, belir­ti­len gider­leri kar­şı­la­ya­bi­lecek mali kay­nak gös­te­ril­mesi zorun­lu­dur. (2)

D. Kesin­he­sap
Madde 164 – Kesin­he­sap kanunu tasa­rı­ları, kanunda daha kısa bir süre kabul edil­me­miş ise, ilgili olduk­ları mali yılın sonun­dan baş­la­ya­rak, en geç yedi ay sonra Bakan­lar Kuru­lunca Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine sunu­lur. Sayış­tay, genel uygun­luk bil­di­ri­mini, iliş­kin olduğu kesin­he­sap kanunu tasa­rı­sı­nın veril­me­sin­den baş­la­ya­rak en geç yet­miş­beş gün içinde Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine sunar.
Kesin­he­sap kanunu tasa­rısı, yeni yıl bütçe kanunu tasa­rı­sıyla bir­likte Bütçe Komis­yonu gün­de­mine alı­nır. Bütçe Komis­yonu, bütçe kanunu tasa­rı­sıyla kesin­he­sap kanunu tasa­rı­sını Genel Kurula bir­likte sunar, Genel Kurul, kesin­he­sap kanunu tasa­rı­sını, yeni yıl bütçe kanunu tasa­rı­sıyla bera­ber görü­şe­rek karara bağ­lar.
Kesin­he­sap kanunu tasa­rısı ve genel uygun­luk bil­di­ri­mi­nin Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine veril­miş olması, ilgili yıla ait Sayış­tayca sonuç­lan­dı­rı­la­ma­mış dene­tim ve hesap yar­gı­la­ma­sını önle­mez ve bun­la­rın karara bağ­lan­dığı anla­mına gelmez.

E. Kamu ikti­sadi teşeb­büs­le­ri­nin dene­timi
Madde 165 – Ser­ma­ye­si­nin yarı­sın­dan faz­lası doğ­ru­dan doğ­ruya veya dolaylı ola­rak Dev­lete ait olan kamu kuru­luş ve ortak­lık­la­rı­nın Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­since denet­len­mesi esas­ları kanunla düzenlenir.

___________________
(1) 29/10/2005 tarihli ve 5428 sayılı Kanu­nun 4 üncü mad­de­siyle 162 nci mad­de­nin birinci fık­ra­sında yer alan “genel ve katma bütçe
tasa­rı­ları” iba­resi “mer­kezî yöne­tim bütçe tasa­rısı” ; 163 üncü mad­dede yer alan “genel ve katma büt­çe­lerle” iba­resi “mer­kezî yöne­tim
büt­çe­siyle” şeklinde değiş­ti­ril­miş ve metne işlen­miş­tir.
(2) 29/10/2005 tarihli ve 5428 sayılı Kanu­nun 4 üncü mad­de­siyle 162 nci mad­de­nin birinci fık­ra­sında yer alan “genel ve katma bütçe
tasa­rı­ları” iba­resi “mer­kezî yöne­tim bütçe tasa­rısı”; 163 üncü mad­dede yer alan “genel ve katma büt­çe­lerle” iba­resi “mer­kezî yöne­tim
büt­çe­siyle” şeklinde değiş­ti­ril­miş ve metne işlenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — 5. Kısım — Çeşitli Hükümler

BEŞİNCİ KISIM
Çeşitli Hükümler

I. İnkı­lap kanun­la­rı­nın korun­ması
Madde 174 – Ana­ya­sa­nın hiç­bir hükmü, Türk top­lu­munu çağdaş uygar­lık sevi­ye­si­nin üstüne çıkarma ve Tür­kiye Cum­hu­ri­ye­ti­nin laik­lik nite­li­ğini koruma ama­cını güden, aşa­ğıda gös­te­ri­len inkı­lap kanun­la­rı­nın, Ana­ya­sa­nın hal­koyu ile kabul edil­diği tarihte yürür­lükte bulu­nan hüküm­le­ri­nin, Ana­ya­saya aykırı olduğu şeklinde anla­şı­la­maz ve yorum­la­na­maz:
1. 3 Mart 1340 tarihli ve 430 sayılı Tev­hidi Ted­ri­sat Kanunu;
2. 25 Teş­ri­ni­sani 1341 tarihli ve 671 sayılı Şapka İkti­sası Hak­kında Kanun;
3. 30 Teş­ri­ni­sani 1341 tarihli ve 677 sayılı Tekke ve Zavi­ye­lerle Tür­be­le­rin Sed­dine ve Tür­be­dar­lık­lar ile Bir Takım Unvan­la­rın Men ve İlga­sına Dair Kanun;
4. 17 Şubat 1926 tarihli ve 743 sayılı Türk Kanunu Mede­ni­siyle kabul edi­len, evlenme akdi­nin evlen­dirme memuru önünde yapı­la­ca­ğına dair medeni nikah esası ile aynı kanu­nun 110 uncu mad­desi hükmü;
5. 20 Mayıs 1928 tarihli ve 1288 sayılı Bey­nel­mi­lel Erka­mın Kabulü Hak­kında Kanun;
6. 1 Teş­ri­ni­sani 1928 tarihli ve 1353 sayılı Türk Harf­le­ri­nin Kabul ve Tat­biki hak­kında Kanun;
7. 26 Teş­ri­ni­sani 1934 tarihli ve 2590 sayılı Efendi, Bey, Paşa gibi Lakap ve Unvan­la­rın Kal­dı­rıl­dı­ğına dair Kanun;
8. 3 Kanu­nu­ev­vel 1934 tarihli ve 2596 sayılı Bazı Kis­ve­le­rin Giyi­le­me­ye­ce­ğine Dair Kanun.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — 6. Kısım — Geçici Hükümler

ALTINCI KISIM
Geçici Hükümler

Geçici Madde 1 – Ana­ya­sa­nın hal­koy­la­ması sonucu, Tür­kiye Cum­hu­ri­yeti Ana­ya­sası ola­rak kabul edil­di­ği­nin usu­lünce ilanı ile bir­likte, hal­koy­la­ması tari­hin­deki Milli Güven­lik Kon­seyi Baş­kanı ve Dev­let Baş­kanı, Cum­hur­baş­kanı sıfa­tını kaza­na­rak, yedi yıl­lık bir dönem için, Ana­yasa ile Cum­hur­baş­ka­nına tanı­nan görev­leri yerine geti­rir ve yet­ki­leri kul­la­nır. 18 Eylül 1980 tari­hinde Dev­let Baş­kanı ola­rak içtiği and yürür­lükte kalır. Yedi yıl­lık süre­nin sonunda Cum­hur­baş­kan­lığı seçimi Ana­ya­sada öngö­rü­len hüküm­lere göre yapı­lır.
Cum­hur­baş­kanı, ilk genel seçim­ler sonucu Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp; Baş­kan­lık Divanı olu­şun­caya kadar, 12 Ara­lık 1980 gün ve 2356 sayılı Kanunla teşek­kül etmiş olan Milli Güven­lik Kon­se­yi­nin Baş­kan­lı­ğını da yürü­tür.
İlk mil­let­ve­kili genel seçim­leri sonunda Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp göreve baş­la­yın­caya kadar geçecek süre içinde, Cum­hur­baş­kan­lı­ğı­nın her­hangi bir surette boşal­ması halinde, Milli Güven­lik Kon­se­yi­nin en kıdemli üyesi, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp Ana­ya­saya göre yeni Cum­hur­baş­ka­nını seçin­ceye kadar, Cum­hur­baş­ka­nına veka­let eder ve O’nun Ana­ya­sa­daki bütün görev­le­rini yerine geti­rir ve yet­ki­le­rini kullanır.

Geçici Madde 2 – 12 Ara­lık 1980 gün ve 2356 sayılı Kanunla kuru­luşu gös­te­ri­len Milli Güven­lik Kon­seyi, Ana­ya­saya dayalı ola­rak hazır­la­na­cak Siyasi Par­ti­ler Kanunu ile Seçim Kanu­nuna göre yapı­la­cak ilk genel seçim­ler sonucu Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp Baş­kan­lık Diva­nını oluş­tu­run­caya kadar 2324 sayılı Ana­yasa Düzeni Hak­kında Kanun ve 2485 sayılı Kurucu Mec­lis Hak­kında Kanun­lara göre görev­le­rini devam etti­rir.
Ana­ya­sa­nın kabu­lün­den sonra 2356 sayılı Kanu­nun 3 üncü mad­de­sin­deki Milli Güven­lik Kon­seyi Üyelik­le­rin­den biri­si­nin her­hangi bir nedenle boşal­ması halinde dol­du­rul­ması usu­lüne iliş­kin hüküm uygu­lan­maz.
Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp göreve baş­la­dık­tan sonra, Milli Güven­lik Kon­seyi, altı yıl­lık bir süre için Cum­hur­baş­kan­lığı Kon­seyi haline dönü­şür ve Milli Güven­lik Kon­seyi Üyeleri, Cum­hur­baş­kan­lığı Kon­seyi Üyesi sıfa­tını alır­lar. Milli Güven­lik Kon­seyi üyesi ola­rak 18 Eylül 1980 tari­hinde içtik­leri and yürür­lükte kalır. Cum­hur­baş­kan­lığı Kon­seyi Üyeleri, Ana­ya­sada Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi üyele­ri­nin haiz bulun­duk­ları özlük hak­ları ile doku­nul­maz­lı­ğına sahip olur­lar. Altı yıl­lık süre sonunda Cum­hur­baş­kan­lığı Kon­se­yi­nin hukuki var­lığı sona erer.

Cum­hur­baş­kan­lığı Kon­se­yi­nin görev­leri şunlar­dır:
a) Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­since kabul edi­le­rek Cum­hur­baş­kan­lı­ğına gön­de­ri­len, Ana­ya­sada yazılı temel hak ve hür­ri­yet­lere ve ödev­lere, laik­lik ilke­sine, Ata­türk inkı­lap­la­rı­nın, milli güven­li­ğin ve kamu düze­ni­nin korun­ma­sına, Tür­kiye Radyo — Tele­viz­yon Kuru­muna, Mil­let­le­ra­rası and­laş­ma­lara, dış ülke­lere silahlı kuv­vet gön­de­ril­me­sine ve yabancı kuv­vet­le­rin Tür­ki­yeye kabu­lüne, ola­ğa­nüstü yöne­time, sıkı­yö­ne­tim ve savaş haline dair kanun­lar ile Cum­hur­baş­ka­nınca
gerekli görü­len diğer kanun­ları Cum­hur­baş­ka­nına tanı­nan onbeş gün­lük süre­nin ilk on günü içinde ince­le­mek;
b) Cum­hur­baş­ka­nı­nın istemi ve tes­pit ede­ceği süre içinde:
Mil­let­ve­kili genel seçim­le­ri­nin yeni­len­me­sine, ola­ğa­nüstü yöne­tim yet­ki­si­nin kul­la­nıl­ma­sına ve alı­na­cak ted­bir­lere, Tür­kiye Radyo — Tele­viz­yon Kuru­mu­nun yöne­tim ve göze­ti­mine, genç­li­ğin yetiş­ti­ril­me­sine ve Diya­net İşleri­nin düzen­len­me­sine iliş­kin konu­ları ince­le­mek ve görüş bil­dir­mek;
c) Cum­hur­baş­ka­nı­nın iste­mine göre, iç ve dış güven­lik ile gerekli görü­len diğer konu­larda ince­leme ve araş­tırma yap­mak ve sonuç­la­rını Cum­hur­baş­ka­nına sunmak.

Geçici Madde 3 – Ana­ya­saya göre yapı­la­cak ilk mil­let­ve­kili genel seçimi sonu­cunda Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp, Baş­kan­lık Diva­nını oluş­tur­ması ile bir­likte:
a) 27 Ekim 1980 gün ve 2324 sayılı Ana­yasa Düzeni Hak­kında Kanun,
b) 12 Ara­lık 1980 gün ve 2356 sayılı Milli Güven­lik Kon­seyi Hak­kında Kanun,
c) 29 Hazi­ran 1981 gün ve 2485 sayılı Kurucu Mec­lis Hak­kında Kanun,
Yürür­lük­ten kal­kar ve Milli Güven­lik Kon­seyi ile Danışma Mec­li­si­nin hukuki var­lık­ları sona erer.

Geçici Madde 4 – (Mülga: 17/5/1987 — 3361/4 md.) (1)

Geçici Madde 5 – Yapı­la­cak ilk mil­let­ve­kili genel seçimi sonu­cu­nun Yük­sek Seçim Kuru­lunca ila­nını takip eden onuncu gün, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi Ankara’da, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi bina­sında, saat 15.00 de ken­di­li­ğin­den top­la­nır. Bu top­lan­tıya en yaşlı Mil­let­ve­kili Baş­kan­lık eder. Bu top­lan­tıda mil­let­ve­kil­leri andiçerler.

Geçici Madde 6 – Ana­ya­saya göre kuru­lan Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin top­lantı ve çalış­ma­ları için kendi içtü­zük­leri yapı­lın­caya kadar, Mil­let Mec­li­si­nin 12 Eylül 1980 tari­hin­den önce yürür­lükte olan İçtüzü­ğü­nün, Ana­ya­saya aykırı olma­yan hüküm­leri uygulanır.

Geçici Madde 7 – İlk mil­let­ve­kili genel seçimi sonunda, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi top­la­nıp, yeni Bakan­lar Kurulu kuru­lun­caya kadar, iş başında olan Bakan­lar Kuru­lu­nun görevi devam eder.

Geçici Madde 8 – Ana­yasa ile kabul edil­miş olan yeni organ, kurum ve kurul­la­rın kuru­luş, görev, yetki ve işle­yiş­leri ile ilgili kanun­larla, Ana­ya­sada konul­ması veya değiş­ti­ril­mesi öngö­rü­len diğer kanun­lar, Ana­ya­sa­nın kabu­lün­den baş­la­ya­rak Kurucu Mec­li­sin görev süresi içe­ri­sinde, bu süre içe­ri­sinde yetiş­ti­ri­le­me­yen­ler, seçimle gelen Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin ilk top­lan­tı­sını izle­yen bir yıl sonuna kadar çıkartılır.

Geçici Madde 9 – İlk genel seçim­ler sonucu top­la­na­cak Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin Baş­kan­lık Divanı kurul­duk­tan sonra altı yıl­lık süre içinde yapı­la­cak Ana­yasa deği­şik­lik­le­rini Cum­hur­baş­kanı, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine geri gön­de­re­bi­lir. Bu tak­dirde Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin geri gön­de­ri­len Ana­yasa deği­şik­liği hak­kın­daki kanunu, aynen kabul edip tek­rar Cum­hur­baş­ka­nına gön­de­re­bil­mesi, üye tam­sa­yı­sı­nın dörtte üç çoğun­lu­ğu­nun oyu ile müm­kün olabilir.

Geçici Madde 10 – Mahalli İdare seçim­leri en geç Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin ilk top­lan­tı­sını izle­yen bir yıl içinde yapılır.

Geçici Madde 11 – Ana­ya­sa­nın hal­koyu ile kabul edil­diği tarihte Ana­yasa Mah­ke­mesi asıl ve yedek üyesi olan­la­rın kad­ro­ları ile görev­leri devam eder. Bun­lar­dan Ana­yasa Mah­ke­me­since belli görev­lere seçi­len­le­rin bu suretle kazan­mış olduk­ları sıfat­ları saklı kalır.
Ana­yasa Mah­ke­mesi asıl üye sayısı onbire inin­ceye kadar boşa­lan asıl üye kad­ro­suna, asıl ve yedek üye sayısı top­lamı onbeşe inin­ceye kadar da boşa­lan yedek üye kad­ro­suna seçim yapıl­maz. Ana­yasa Mah­ke­me­si­nin yeni düzen­le­meye inti­bakı sağ­la­nın­caya kadar asıl üye sayı­sı­nın onbir­den, asıl ve yedek üye sayı­ları top­la­mı­nın onbeş­den aşağı düş­mesi nede­niyle yapı­la­cak seçim­lerde bu Ana­ya­sa­nın kabul ettiği esasa ve sıraya uyu­lur.
Ana­yasa Mah­ke­mesi asıl üye sayısı onbire inin­ceye kadar dava ve işlerde 22/4/1962 gün ve 44 sayılı Kanu­nun öngör­düğü top­lanma yeter sayısı uygulanır.

Geçici Madde 12 – 13/5/1981 gün ve 2461 sayılı Hakim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kurulu Kanu­nu­nun geçici 1 inci mad­desi uya­rınca Yar­gı­tay ve Danış­tay­dan Kuru­lun asıl ve yedek üyeli­ğine; 1730 sayılı Yar­gı­tay Kanu­nuna 25/6/1981 gün ve 2483 sayılı Kanunla ekle­nen geçici madde uya­rınca Cum­hu­ri­yet Baş­sav­cı­lığı ile Cum­hu­ri­yet Baş­sav­cı­ve­kil­li­ğine;
6/1/1982 gün ve 2575 sayılı Danış­tay Kanu­nu­nun geçici 14 üncü mad­de­si­nin ikinci fık­rası uya­rınca Danış­tay Baş­kan­lı­ğına, Baş­sav­cı­lı­ğına, baş­kan­ve­kil­lik­le­rine ve daire baş­kan­lık­la­rına, Dev­let Baş­ka­nınca seçil­miş bulu­nan­lar, seçil­dik­leri dönem için bu görev­le­rine devam eder­ler.
6/1/1982 gün ve 2576 sayılı Kanu­nun geçici mad­de­le­ri­nin idari mah­ke­me­ler Baş­kan ve üyelik­le­rine ata­ma­lara iliş­kin hüküm­leri de saklıdır.

Geçici Madde 13 – Hakim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kuru­luna Yar­gı­tay­dan seçil­mesi gere­ken bir asıl ve bir yedek üyenin seçim­leri Anayasa’nın yürür­lüğe gir­diği tarihi izle­yen yirmi gün içinde yapı­lır.
Seçi­len üyeler göreve baş­la­yın­caya kadar Kurul, top­lantı yeter sayı­sını oluş­tu­ra­cak yedek üyenin katıl­ma­sıyla çalış­ma­la­rını yapar.

Geçici Madde 14 – Sen­di­ka­la­rın gelir­le­rini Dev­let ban­ka­la­rında muha­faza etme­le­rine iliş­kin yüküm­lü­lük­leri, Ana­ya­sa­nın yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren en geç iki yıl içinde yerine getirilir.

Geçici Madde 15 – (Mülga: 7/5/2010–5982/24 md.)

Geçici Madde 16 – Ana­ya­sa­nın hal­koy­la­ma­sına iliş­kin oy verme kütü­ğünde ve san­dık lis­te­sinde kaydı ve oy kul­lanma yeter­liği bulun­duğu halde hukuki veya fiili her­hangi bir maze­reti olmak­sı­zın hal­koy­la­ma­sına katıl­ma­yan­lar, Ana­ya­sa­nın hal­koy­la­ma­sını takip eden beş yıl içinde yapı­la­cak genel ve ara seçim­leri ile mahalli seçim­lere ve diğer hal­koy­la­ma­la­rına katı­la­maz­lar, seçim­lerde aday olamazlar.

Geçici Madde 17 – (Ek: 10/5/2007–5659/1 md.)
Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­me­sin­den sonra yapı­la­cak ilk genel seçimde, Ana­ya­sa­nın 67 nci mad­de­si­nin son fık­rası 10/6/1983 tarihli ve 2839 sayılı Mil­let­ve­kili Seçimi Kanu­nu­nun bağım­sız aday­la­rın bir­le­şik oy pusu­la­sında yer alma­sına iliş­kin hüküm­leri bakı­mın­dan uygulanmaz.

Geçici Madde 18 – (Ek: 7/5/2010–5982/25 md.) (2)
Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarihte Ana­yasa Mah­ke­me­si­nin mev­cut yedek üyeleri asıl üye sıfa­tını kaza­nır.
Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren otuz gün içinde, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi bir üyeyi Sayış­tay Genel Kuru­lu­nun ve bir üyeyi de baro baş­kan­la­rı­nın gös­te­re­cek­leri üçer aday için­den seçer.
Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin yapa­cağı üye seçimi için aday gös­ter­mek ama­cıyla;
a) Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren beş gün içinde, Sayış­tay Baş­kanı aday­lık baş­vu­ru­sunu ilan eder.
İlan tari­hin­den iti­ba­ren beş gün içinde aday­lar Baş­kan­lığa baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren beş gün içinde Sayış­tay Genel Kuru­lunca seçim yapı­lır. Her Sayış­tay üyesi­nin (…) (2) oy kul­la­na­bi­le­ceği bu seçimde en fazla oy alan üç kişi aday gös­te­ril­miş sayı­lır.
b) Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren beş gün içinde, Tür­kiye Baro­lar Bir­liği Baş­kan­lığı aday­lık baş­vu­ru­sunu ilan eder. İlan tari­hin­den iti­ba­ren beş gün içinde aday­lar Tür­kiye Baro­lar Bir­liği Baş­kan­lı­ğına baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren beş gün içinde Tür­kiye Baro­lar Bir­liği Baş­kan­lı­ğı­nın ila­nında gös­te­ri­len yer ve zamanda baro baş­kan­ları tara­fın­dan seçim yapı­lır. Her bir baro baş­ka­nı­nın (…) (2) oy kul­la­na­bi­le­ceği bu seçimde, en fazla oy alan üç kişi aday gös­te­ril­miş sayı­lır.
c) (a) ve (b) bent­leri uya­rınca yapı­lan seçim­le­rin sonu­cunda aday gös­te­ril­miş sayı­lan­la­rın isim­leri seçi­min yapıl­dığı günü takip eden gün Sayış­tay ve Tür­kiye Baro­lar Bir­liği baş­kan­lık­la­rınca Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi Baş­kan­lı­ğına bil­di­ri­lir.
ç) © bendi uya­rınca yapı­lan bil­di­rim­den iti­ba­ren on gün içinde Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sinde seçim yapı­lır. Her boş üyelik için yapı­la­cak seçimde, ilk oyla­mada üye tam­sa­yı­sı­nın üçte iki ve ikinci oyla­mada üye tam­sa­yı­sı­nın salt çoğun­luğu ara­nır; ikinci oyla­mada salt çoğun­luk sağ­la­na­mazsa bu oyla­mada en çok oy alan iki aday için üçüncü oylama yapı­lır; üçüncü oyla­mada en fazla oy alan aday üye seçil­miş olur.
Cum­hur­baş­kanı, birer üyeyi Yar­gı­tay ve Danış­tay kon­ten­jan­la­rın­dan olan ilk üyelik­le­rin boşal­ma­sın­dan sonra Yük­se­köğ­re­tim Kuru­lu­nun kendi üyesi olma­yan yük­se­köğ­re­tim kurum­la­rı­nın hukuk, ikti­sat ve siya­sal bilim­ler dal­la­rında görev yapan öğretim üyeleri ara­sın­dan gös­te­re­ceği üçer aday için­den seçer.
Ana­yasa Mah­ke­mesi üyeli­ğine aday gös­te­ren kurum­la­rın halen mev­cut üyeleri ile kendi kon­ten­jan­la­rın­dan seçil­miş yedek üyeler, tamam­lama seçi­minde göz önünde bulun­du­ru­lur.
Ana­yasa Mah­ke­me­sinde halen belli görev­lere seçil­miş olan­la­rın bu sıfat­ları seçil­miş olduk­ları süre­nin sonuna kadar devam eder. Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarihte üye olan­lar yaş had­dine kadar görev­le­rine devam eder­ler.
Birey­sel baş­vu­ruya iliş­kin gerekli düzen­le­me­ler iki yıl içinde tamam­la­nır. Uygu­lama kanu­nu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren birey­sel baş­vu­ru­lar kabul edilir.

Geçici Madde 19 – (Ek: 7/5/2010–5982/25 md.) (3)
Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren otuz gün içinde aşa­ğıda belir­ti­len esas ve usul­ler dahi­linde Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kurulu üyeleri seçilir:

a) Cum­hur­baş­kanı, hâkim­lik mes­le­ğine alın­ma­sına engel bir hali olma­yan; yük­se­köğ­re­tim kurum­la­rı­nın hukuk, (…) (3) dal­la­rında en az onbeş yıl­dan beri görev yapan öğretim üyeleri, (…) (3) ile mes­lekte fiilen onbeş yılını dol­dur­muş avu­kat­lar ara­sın­dan dört üye seçer. (İptal ikinci cümle: Ana­yasa Mahkemesi’nin 7/7/2010 tarihli ve E.: 2010/49, K.: 2010/87 sayılı Kararı ile.)

b) Yar­gı­tay Genel Kurulu, Yar­gı­tay üyeleri ara­sın­dan üç asıl ve üç yedek üye seçer. Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren yedi gün içinde Yar­gı­tay Birinci Baş­kanı aday­lık baş­vu­ru­sunu ilan eder. İlan tari­hin­den iti­ba­ren yedi gün içinde aday­lar Birinci Baş­kan­lığa baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren onbeş gün içinde Yar­gı­tay Genel Kurulu seçim yapar. Her Yar­gı­tay üyesi­nin (…) (3) oy kul­la­na­bi­le­ceği seçimde, en fazla oy alan aday­lar sıra­sıyla asıl ve yedek üye seçil­miş olur.

c) Danış­tay Genel Kurulu, Danış­tay üyeleri ara­sın­dan iki asıl ve iki yedek üye seçer. Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren yedi gün içinde Danış­tay Baş­kanı aday­lık baş­vu­ru­sunu ilan eder. İlan tari­hin­den iti­ba­ren yedi gün içinde aday­lar Baş­kan­lığa baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren onbeş gün içinde Danış­tay Genel Kurulu seçim yapar. Her Danış­tay üyesi­nin (…) (3) oy kul­la­na­bi­le­ceği seçimde, en fazla oy alan aday­lar sıra­sıyla asıl ve yedek üye seçil­miş olur.

ç) Tür­kiye Ada­let Aka­de­misi Genel Kurulu, kendi üyeleri ara­sın­dan, Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kuru­luna bir asıl ve bir yedek üye seçer. Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren yedi gün içinde Tür­kiye Ada­let Aka­de­misi Baş­kanı aday­lık baş­vu­ru­sunu ilan eder. İlan tari­hin­den iti­ba­ren yedi gün içinde aday­lar Baş­kan­lığa baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren onbeş gün içinde Tür­kiye Ada­let Aka­de­misi Genel Kurulu seçim yapar. Her üyenin (…) (3) oy kul­la­na­bi­le­ceği seçimde, en fazla oy alan aday­lar sıra­sıyla asıl ve yedek üye seçil­miş olur.

d) Yedi asıl ve dört yedek üye birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrıl­mayı gerek­ti­ren nite­lik­leri yitir­me­miş olan adlî yargı hâkim ve sav­cı­ları ara­sın­dan, adlî yargı hâkim ve sav­cı­ları tara­fın­dan Yük­sek Seçim Kuru­lu­nun yöne­tim ve dene­ti­minde seçi­lir. Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten iti­ba­ren beş gün içinde Yük­sek Seçim Kurulu aday­lık baş­vu­ru­la­rını ilân eder. İlân tari­hin­den iti­ba­ren üç gün içinde aday­lar Yük­sek Seçim Kuru­luna baş­vu­rur. Baş­vuru tari­hi­nin
sona erdiği gün­den iti­ba­ren iki gün içinde Yük­sek Seçim Kurulu aday­la­rın baş­vu­ru­la­rını ince­ler ve aday lis­te­sini belir­le­ye­rek ilân eder. Takip eden iki gün içinde bu lis­teye karşı iti­raz edi­le­bi­lir. İtiraz süre­si­nin sona erdiği gün­den iti­ba­ren iki gün içinde iti­raz­lar ince­le­nir, sonuç­lan­dı­rı­lır ve kesin aday lis­tesi ilân edi­lir. Yük­sek Seçim Kuru­lu­nun kesin aday lis­te­sini ilân ettiği tarih­ten son­raki ikinci Pazar günü her ilde, il seçim kuru­lu­nun yöne­tim ve dene­timi altında yapı­la­cak seçim­lerde, o ilde ve ilçe­le­rinde görev yapan hâkim ve sav­cı­lar oy kul­la­nır. İl seçim kurul­ları o ilde oy kul­la­na­cak hâkim ve sav­cı­la­rın sayı­sına göre san­dık kurul­ları oluş­tu­rur. San­dık kurul­la­rı­nın işlem, ted­bir ve karar­la­rına karşı yapı­lan şikâ­yet ve iti­raz­lar il seçim kuru­lunca karara bağ­la­nır. Aday­lar pro­pa­ganda yapa­maz­lar; sadece, Yük­sek Seçim Kurulu tara­fın­dan belir­le­nen usul ve esas­lar çerçe­ve­sinde özgeç­miş­le­rini bu iş için tah­sis edil­miş bir inter­net site­sinde yayım­la­ya­bi­lir­ler. (İptal onbi­rinci cümle: Ana­yasa Mahkemesi’nin 7/7/2010 tarihli ve E.: 2010/49, K.: 2010/87 sayılı Kararı ile.) Seçim­lerde en çok oy alan
aday­lar sıra­sıyla asıl ve yedek üye seçil­miş olur. Kul­la­nı­la­cak oy pusu­la­la­rıyla ilgili diğer husus­lar Yük­sek Seçim Kurulu tara­fın­dan belir­le­nir. Yük­sek Seçim Kurulu, oy pusu­la­la­rını ken­disi bas­tı­ra­bi­le­ceği gibi gerek­ti­ğinde uygun göre­ceği il seçim kurul­ları vası­ta­sıyla bas­tır­maya da yet­ki­li­dir. Yapı­la­cak seçim­lerde, 26/4/1961 tarihli ve 298 sayılı Seçim­le­rin Temel Hüküm­leri ve Seç­men Kütük­leri Hak­kında Kanu­nun bu bende aykırı olma­yan hüküm­leri uygulanır.

e) Üç asıl ve iki yedek üye birinci sınıf olup, birinci sınıfa ayrıl­mayı gerek­ti­ren nite­lik­leri yitir­me­miş idarî yargı hâkim ve sav­cı­ları ara­sın­dan, idarî yargı hâkim ve sav­cı­ları tara­fın­dan Yük­sek Seçim Kuru­lu­nun yöne­tim ve dene­ti­minde seçi­lir. Bölge idare mah­ke­me­le­ri­nin bulun­duğu illerde, il seçim kuru­lu­nun yöne­tim ve dene­timi altında yapı­la­cak bu seçim­lerde, o bölge idare mah­ke­me­sinde ve yargı çevresi içe­ri­sinde kalan yer­lerde görev yapan idarî yargı hâkim ve sav­cı­ları oy kul­la­nır. Bu seçim­ler hak­kında da (d) bendi hüküm­leri uygu­la­nır.
Birinci fık­ra­nın (a), (ç), (d) ve (e) bent­leri uya­rınca seçi­len Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kuru­lu­nun asıl üyeleri bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarih­ten son­raki otu­zuncu günü takip eden iş günü görev­le­rine baş­lar­lar.
Bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­diği tarihte, Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kuru­lu­nun Yar­gı­tay ve Danış­tay­dan gelen asıl ve yedek üyele­ri­nin görev­leri, seçil­miş olduk­ları süre­nin sonuna kadar devam eder. Bun­lar­dan, Yar­gı­tay­dan gelen üyeler­den görev süre­sini tamam­la­yan­la­rın yerine birinci fık­ra­nın (b) bendi uya­rınca seçi­len­ler; Danış­tay­dan gelen üyeler­den görev süre­sini tamam­la­yan­la­rın yerine birinci fık­ra­nın © bendi uya­rınca seçi­len­ler, sırayla göreve baş­lar­lar.
Birinci fık­ra­nın (b) ve © bent­leri uya­rınca seçi­len üyeler­den, üçüncü fıkra uya­rınca göreve baş­la­yan­la­rın görev süresi, birinci fık­ra­nın (a), (ç), (d) ve (e) bent­leri uya­rınca seçi­len diğer Kurul üyele­ri­nin görev süre­si­nin bit­tiği tarihte sona erer.
İlgili kanun­larda gerekli düzen­le­me­ler yapı­lın­caya kadar, Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kuru­luna seçi­len asıl üyeler, Yar­gı­tay daire baş­kanı için ilgili mev­zu­atında öngö­rü­len tüm malî ve sos­yal hak­lar ile emek­li­lik hak­kın­dan aynen yarar­la­nır­lar. Ayrıca, Kuru­lun Baş­kanı dışın­daki asıl üyele­rine, (30000) gös­terge raka­mı­nın memur aylık­la­rına uygu­la­nan kat­sayı ile çarpımı sonucu bulu­na­cak mik­tarda aylık ek taz­mi­nat ödenir.
İlgili kanun­larda düzen­leme yapı­lın­caya kadar, Hâkim­ler ve Sav­cı­lar Yük­sek Kurulu;
a) Ana­yasa hüküm­le­rine aykırı olma­mak kay­dıyla, yürür­lük­teki kanun hüküm­le­rine göre Kurul şeklinde çalı­şır.
b) İkinci fıkra uya­rınca asıl üyele­ri­nin göreve baş­la­dığı tarih­ten iti­ba­ren bir hafta içinde Ada­let Baka­nı­nın baş­kan­lı­ğında top­la­nır ve bir geçici Baş­kan­ve­kili seçer.
c) En az onbeş üye ile top­la­nır ve üye tam sayı­sı­nın salt çoğun­luğu ile karar verir.
ç) Sek­re­terya hiz­met­leri Ada­let Bakan­lığı tara­fın­dan yürü­tü­lür.
Kurul müfet­tiş­leri ile ada­let müfet­tiş­leri ata­nın­caya kadar, mev­cut ada­let müfet­tiş­leri, Kurul müfet­tişi ve ada­let müfet­tişi sıfa­tıyla görev yapar­lar.
Bu madde hüküm­leri, ilgili kanun­larda gerekli düzen­le­me­ler yapı­lın­caya kadar uygulanır.


––––––––––––––
(1) 25/3/1987 tarihli ve 3376 sayılı Ana­yasa Deği­şik­lik­le­ri­nin Hal­ko­yuna Sunul­ması Hak­kında Kanun gere­ğince, hal­ko­yuna sunul­mak üzere 18/5/1987 tarihli ve 19464 Mük. sayılı Resmi Gazete’de yayım­la­nan 17/5/1987 tarihli ve 3361 sayılı Kanun 6/9/1987 tari­hinde yapı­lan hal­koy­la­ması sonucu kabul edil­miş ve buna iliş­kin Yük­sek Seçim Kurulu Kararı 12/9/1987 tarihli ve 19572 sayılı Resmi Gazete’de yayım­lan­mış­tır.
(2) Bu mad­de­nin üçüncü fık­ra­sı­nın (a) ve (b) bent­le­ri­nin son cüm­le­le­rinde yer alan “… ancak bir aday için…” iba­re­leri, 1/8/2010 tarihli ve 27659 (Müker­rer) sayılı Resmi Gazete’de yayım­la­nan Ana­yasa Mahkemesi’nin 7/7/2010 tarihli ve E.: 2010/49, K.: 2010/87 sayılı
Kararı ile iptal edil­miş­tir.
(3) Bu mad­de­nin birinci fık­ra­sı­nın (a) ben­di­nin birinci cüm­le­sinde yer alan “… ikti­sat ve siya­sal bilim­ler…” ve “… üst kademe
yöne­ti­ci­leri…” iba­re­leri ile aynı mad­de­nin (b), ©, (ç) bent­le­ri­nin son cüm­le­le­rinde yer alan “… sadece bir aday için…” iba­re­leri,
1/8/2010 tarihli ve 27659 (Müker­rer) sayılı Resmi Gazete’de yayım­la­nan Ana­yasa Mahkemesi’nin 7/7/2010 tarihli ve E.: 2010/49, K.:
2010/87 sayılı Kararı ile iptal edilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası — 7. Kısım — Son Hükümler

YEDİNCİ KISIM
Son Hüküm­ler

I. Ana­ya­sa­nın değiş­ti­ril­mesi, seçim­lere ve hal­koy­la­ma­sına katılma:
Madde 175 – (Deği­şik: 17/5/1987–3361/3 md.) (1)
Ana­ya­sa­nın değiş­ti­ril­mesi Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi üye tam­sa­yı­sı­nın en az üçte biri tara­fın­dan yazıyla tek­lif edi­le­bi­lir. Ana­ya­sa­nın değiş­ti­ril­mesi hak­kın­daki tek­lif­ler Genel Kurulda iki defa görü­şü­lür. Değiş­tirme tek­li­fi­nin kabulü Mec­li­sin üye tam­sa­yı­sı­nın beşte üç çoğun­lu­ğu­nun gizli oyuyla müm­kün­dür.
Ana­ya­sa­nın değiş­ti­ril­mesi hak­kın­daki tek­lif­le­rin görü­şül­mesi ve kabulü, bu mad­de­deki kayıt­lar dışında, kanun­la­rın görü­şül­mesi ve kabulü hak­kın­daki hüküm­lere tabi­dir.
Cum­hur­baş­kanı Ana­yasa deği­şik­lik­le­rine iliş­kin kanun­ları, bir daha görü­şül­mek üzere Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­sine geri gön­de­re­bi­lir. Mec­lis, geri gön­de­ri­len Kanunu, üye tam­sa­yı­sı­nın üçte iki çoğun­luğu ile aynen kabul ederse Cum­hur­baş­kanı bu Kanunu hal­ko­yuna su-nabilir.
Mec­lisce üye tam­sa­yı­sı­nın beşte üçü ile veya üçte iki­sin­den az oyla kabul edi­len Ana­yasa deği­şik­liği hak­kın­daki Kanun, Cum­hur­baş­kanı tara­fın­dan Mec­lise iade edil­me­diği tak­dirde hal­ko­yuna sunul­mak üzere Resmi Gaze­tede yayım­la­nır.
Doğ­ru­dan veya Cum­hur­baş­ka­nı­nın iadesi üzerine, Mec­lis üye tam­sa­yı­sı­nın üçte iki çoğun­luğu ile kabul edi­len Ana­yasa deği­şik­li­ğine iliş­kin kanun veya gerekli görü­len mad­de­leri Cum­hur­baş­kanı tara­fın­dan hal­ko­yuna sunu­la­bi­lir.
Hal­koy­la­ma­sına sunul­ma­yan Ana­yasa deği­şik­li­ğine iliş­kin Kanun veya ilgili mad­de­ler Resmi Gaze­tede yayım­la­nır.
Hal­ko­yuna sunu­lan Ana­yasa deği­şik­lik­le­rine iliş­kin kanun­la­rın yürür­lüğe gir­mesi için, hal­koy­la­ma­sında kul­la­nı­lan geçerli oyla­rın yarı­sın­dan çoğu­nun kabul oyu olması gere­kir.
Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi Ana­yasa deği­şik­lik­le­rine iliş­kin kanun­la­rın kabulü sıra­sında, bu Kanu­nun hal­koy­la­ma­sına sunul­ması halinde, Ana­ya­sa­nın değiş­ti­ri­len hüküm­le­rin­den, han­gi­le­ri­nin bir­likte han­gi­le­ri­nin ayrı ayrı oyla­na­ca­ğını da karara bağ­lar.
Hal­koy­la­ma­sına, mil­let­ve­kili genel ve ara seçim­le­rine ve mahalli genel seçim­lere işti­raki temin için, kanunla para cezası dahil gerekli her türlü ted­bir alınır.

II. Baş­lan­gıç ve kenar baş­lık­lar
Madde 176 – Ana­ya­sa­nın dayan­dığı temel görüş ve ilke­leri belir­ten baş­lan­gıç kısmı, Ana­yasa met­nine dahil­dir.
Madde kenar baş­lık­ları, sadece ilgili olduk­ları mad­de­le­rin konu­sunu ve mad­de­ler ara­sın­daki sıra­lama ve bağ­lan­tıyı gös­te­rir. Bu baş­lık­lar, Ana­yasa met­nin­den sayılmaz.

III. Ana­ya­sa­nın yürür­lüğe gir­mesi
Madde 177 – Bu Ana­yasa, hal­koy­la­ması sonucu kabul edi­lip Resmi Gaze­tede yayım­lan­ması ile Tür­kiye Cum­hu­ri­yeti Ana­ya­sası olur ve aşa­ğıda gös­te­ri­len istis­na­lar ile bu istis­na­la­rın yürür­lüğe gir­me­sine ait hüküm­ler dışında bütü­nüyle yürür­lüğe girer.

a) İKİNCİ KISIM II. Bölüm­deki; kişi hür­ri­yeti ve güven­liği, basın ve yayımla ilgili hüküm­ler, top­lantı hak ve hür­ri­yet­leri,
III. Bölüm­deki çalışma ile ilgili hüküm­ler, toplu iş söz­leş­mesi, grev hakkı ve lokavt ile ilgili hüküm­ler,
Bu hüküm­ler yeni kanun­ları çıkarıl­dı­ğında veya mev­cut kanun­larda deği­şik­lik yapıl­dı­ğında ve her halde en geç Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi göreve baş­la­dı­ğında yürür­lüğe girer. Ancak bu hüküm­ler yürür­lüğe girin­ceye kadar mev­cut kanun­lar ve Milli Güven­lik Kon­se­yi­nin bil­diri ve karar­ları uygulanır.

b) İKİNCİ KlSIM’daki; siyasi faali­yette bulunma hak­ları ile siyasi par­ti­lerle ilgili hüküm­ler, bun­lara dayalı ola­rak yeni­den hazır­la­na­cak Siyasi Par­ti­ler Kanu­nu­nun;
Seçme ve seçilme hakkı ise yine bu hüküm­lere dayalı ola­rak hazır­la­na­cak Seçim Kanu-nunun;
Yayım­lan­ması ile yürür­lüğe girer.

c) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; yasama ile ilgili hüküm­ler;
Bu hüküm­ler ilk mil­let­ve­kili genel seçimi sonu­cu­nun ilanı ile bir­likte yürür­lüğe girer. Ancak bu bölüm­deki Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin görev ve yet­ki­le­rine iliş­kin hüküm­leri, 29 Hazi­ran 1981 gün ve 2485 sayılı Kurucu Mec­lis Hak­kında Kanun hüküm­leri saklı kal­mak üzere Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­lisi göreve baş­la­yın­caya kadar Milli Güven­lik Kon­se­yince yerine getirilir.

d) ÜÇÜNCÜ KISIM’daki; Cum­hur­baş­kanı baş­lığı altın­daki görev ve yet­ki­leri ile Dev­let Denet­leme Kurulu, Bakan­lar Kurulu baş­lığı altın­daki tüzük­ler, Milli Savunma, ola­ğa­nüstü yöne­tim usul­leri, idare baş­lığı altın­daki mahalli ida­re­ler ile Ata­türk Kül­tür, Dil ve Tarih Yük­sek Kurumu hariç diğer hüküm­ler ve Dev­let Güven­lik Mah­ke­me­leri hariç yar­gıya iliş­kin bütün hüküm­ler Ana­ya­sa­nın hal­koy­la­ması sonu­cunda kabu­lü­nün Resmi Gaze­tede ilanı ile bir­likte yürür­lüğe girer.
Cum­hur­baş­kanı ve Bakan­lar Kuru­luna ait yürür­lüğe gir­me­yen hüküm­ler Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin göreve baş­la­ması ile, mahalli ida­re­ler ile Dev­let Güven­lik Mah­ke­me­le­rine iliş­kin hüküm­ler ise ilgili kanun­la­rın yayım­lan­ması ile yürür­lüğe girer.

e) Ana­ya­sa­nın hal­koy­la­ması sonucu kabu­lü­nün ila­nıyle bir­likte yürür­lüğe girecek hüküm­leri ve mev­cut ve kuru­la­cak kurum, kuru­luş ve kurul­lar için yeni­den kanun yapıl­ması veya mev­cut kanun­larda deği­şik­lik yapıl­ması gere­ki­yorsa bun­lara iliş­kin işlem­ler mev­cut kanun­la­rın Ana­ya­saya aykırı olma­yan hüküm­leri veya doğ­ru­dan Ana­yasa hüküm­leri, Ana­ya­sa­nın 11 inci mad­desi gere­ğince uygulanır.

f) Kesin­he­sap kanunu tasa­rı­la­rı­nın görü­şülme usu­lünü düzen­le­yen 164 üncü mad­de­nin ikinci fık­rası hükmü 1984 yılın­dan iti­ba­ren uygu­lan­maya başlanır.

18/10/1982 TARİHLİ VE 2709 SAYILI KANUNA İŞLENEMEYEN HÜKÜMLER :

1– 23/7/1995 tarih ve 4121 sayılı Kanu­nun hük­mü­dür.
Madde 16 – Bu Kanu­nun hal­koy­la­ma­sına sunul­ması halinde,
1 inci mad­desi,
2,3, 13 ve 15 inci mad­de­leri bir­likte,
4 üncü mad­desi,
5 inci mad­desi,
6, 7 ve 14 üncü mad­de­leri bir­likte,
8 inci mad­desi ve 17 nci mad­de­si­nin ilk fık­rası bir­likte,
9 ve 10 uncu mad­de­leri bir­likte,
11 inci mad­desi,
12 nci mad­desi,
Ayrı ayrı oyla­nır.
Hal­koy­la­ması, ilk mil­let­ve­kili genel seçimi ile bira­rada yapılır.

2– 13/8/1999 tarih ve 4446 sayılı Kanu­nun hük­mü­dür.
Madde 4 – Bu Kanun yayımı tari­hinde yürür­lüğe girer ve halk oyla­ma­sına sunul­ması halinde 1 inci mad­desi ayrı, 2 ve 3 üncü mad­de­leri bir­likte ayrı oylanır.

3– 3/10/2001 tarih ve 4709 sayılı Kanu­nun hüküm­le­ri­dir.
Geçici Madde – A) Bu Kanu­nun 24 üncü mad­desi ile Ana­ya­sa­nın 67 nci mad­de­sine son fıkra ola­rak ekle­nen hüküm bu Kanu­nun yürür­lüğe gir­me­sin­den sonra yapı­la­cak ilk genel seçimde uygu­lan­maz.
B) Bu Kanu­nun 28 inci mad­desi ile Ana­ya­sa­nın 87 nci mad­de­sinde yapı­lan deği­şik­lik, bu Kanu­nun yürür­lük tari­hin­den önce, Ana­ya­sa­nın 14 üncü mad­de­sin­deki fiil­leri işle­yen­ler hak­kında uygu­lan­maz.
Madde 35– Bu Kanun yayımı tari­hinde yürür­lüğe girer ve hal­koy­la­ma­sına sunul­ması halinde tümüyle oylanır.

4– 27/12/2002 tarih ve 4777 sayılı Kanu­nun hük­mü­dür.
Geçici Madde 1– Tür­kiye Cum­hu­ri­yeti Ana­ya­sa­sı­nın 67 nci mad­de­si­nin son fık­rası, Tür­kiye Büyük Mil­let Mec­li­si­nin 22 nci dönemi içinde yapı­la­cak ilk ara seçimde uygu­lan­maz..
Madde 3– Bu Kanun yayımı tari­hinde yürür­lüğe girer ve halk oyla­ma­sına sunul­ması halinde tümüyle oylanır.

2709 SAYILI KANUNA EK VE DEĞİŞİKLİK GETİREN MEVZUATIN YÜRÜRLÜĞE GİRİŞ TARİHİNİ GÖSTERİR LİSTE

Kanun No. 3361
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: 67, 75, 175, Geçici Madde 4
Yürür­lüğe giriş tarihi: (Bu Kanun 6/9/1987 tari­hinde yapı­lan hal­koy­la­ması sonucu kabul edil­miş ve buna iliş­kin Yük­sek Seçim Kurulu kararı 12/9/1987 tarihli ve 19572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Kanun No. 3913
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 10/7/1993

Kanun No. 4121
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: 8 inci mad­desi
Yürür­lüğe giriş tarihi: İlk mil­let­ve­kili genel seçi­mi­nin baş­lan­gıcı tari­hin­den iti­ba­ren
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: Diğer hüküm­leri
Yürür­lüğe giriş tarihi: 26/7/1995

Kanun No. 4388
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 18/6/1999

Kanun No.4446
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 14/8/1999

Kanun No. 4709
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 17/10/2001

Kanun No. 4720
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 1/12/2001

Kanun No. 4777
Farklı tarihte yürür­lüğe giren mad­de­ler: –
Yürür­lüğe giriş tarihi: 31/12/2002

Değiş­ti­ren Kanun: 5170
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 10, 15, 17, 30, 38, 87, 90, 131, 143 ve 160
Yürür­lüğe giriş tarihi: 22/5/2004

Değiş­ti­ren Kanun: 5370
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 133
Yürür­lüğe giriş tarihi: 23/6/2005

Değiş­ti­ren Kanun: 5428
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 130, 160, 161, 162 ve 163
Yürür­lüğe giriş tarihi: 9/11/2005

Değiş­ti­ren Kanun: 5551
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 76
Yürür­lüğe giriş tarihi: 17/10/2006

Değiş­ti­ren Kanun: 5659
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: Geçici Madde 17
Yürür­lüğe giriş tarihi: 18/5/2007

Değiş­ti­ren Kanun: 5678
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 77, 79, 96, 101, 102
Yürür­lüğe giriş tarihi: (Bu Kanun 21/10/2007 tari­hinde yapı­lan hal­koy­la­ması sonucu kabul edil­miş ve buna iliş­kin Yük­sek Seçim Kurulu kararı 31/10/2007 tarihli ve 26686 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

Değiş­ti­ren Kanun: 5735
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 10, 42
Yürür­lüğe giriş tarihi: 23/2/2008

Değiş­ti­ren Kanun: 5982
2709 Sayılı Kanu­nun Değiş­ti­ri­len Mad­de­leri: 10, 20, 23, 41, 51, 53, 54, 74, 84, 94, 125, 128, 129, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 156, 157, 159, 166, Geçici
Madde 15,18 ve 19
Yürür­lüğe giriş tarihi: (Bu Kanun 12/9/2010 tari­hinde yapı­lan hal­koy­la­ması sonucu kabul edil­miş ve buna iliş­kin Yük­sek Seçim Kurulu kararı 23/9/2010 tarihli ve 27708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.)

––––––––––––––
(1) 25/3/1987 tarihli ve 3376 sayılı Ana­yasa Deği­şik­lik­le­ri­nin Hal­ko­yuna Sunul­ması Hak­kında Kanun gere­ğince, hal­ko­yuna sunul­mak üzere 18/5/1987 tarihli ve 19464 Mük. sayılı Resmi Gazete’de yayım­la­nan 17/5/1987 tarihli ve 3361 sayılı Kanun 6/9/1987 tari­hinde yapı­lan hal­koy­la­ması sonucu kabul edil­miş ve buna iliş­kin Yük­sek Seçim Kurulu Kararı 12/9/1987 tarihli ve 19572 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

Bilişim Hukuku burada…

Ben Vol­kan Evrin.
1993 yılın­dan beri Bili­şim konu­la­rı­nın içinde gerek ama­tör gerekse pıro­fes­yo­nel ola­rak çalış­mak­ta­yım. Son yıl­larda Türkiye’de daha çok dik­kat çeken bir konu olan Bili­şim Hukuku konu­la­rında benim de 2–3 yıl­dır olu­şan özel ilgim arta­rak devam edi­yor.
Edin­di­ğim bilgi ve biri­kimi, konu­nun tüm detay­ları ve etki­leş­tiği baş­lık­larla bir­likte bu alanda İnter­net ortamı ile de pay­laş­mak iste­rim.
Bu say­fa­larda Bili­şim Hukuku çerçe­ve­sinde Bili­şim, Hukuk ve Mev­zuat, İnter­net, Bil­gi­sa­yar, Ağ ve Bilgi Tek­no­lo­ji­leri, 5651 no’lu yasa ve Bili­şim Suç­ları, Bilgi Güven­liği ve Hacet­tepe Üniver­si­tesi Bili­şim Hukuku Yük­sek Lisans’ı konu­la­rına giren baş­lık­larda bilgi pay­la­şımı ortamı oluş­tur­mak ama­cın­da­yım.
İlk faali­yet ola­rak bir forum ortamı kur­dum: http://bilisimhukuku.evrin.net/forum
Farklı üyelik model­leri ile çalı­şa­cak bu forumda yuka­rıda bahsi geçen tüm konu­lar detay­ları ile tar­tı­şı­la­bi­le­cek­tir.
Hadi bakalım…

   Sonraki→